Afternoon, après-midi, Nachmittag, eftermiddag, post meridiem, posttagmezo. In veel talen vinden we hetzelfde patroon: de periode tussen 12 en 6 is 'na het midden van de dag'.

En hoe doen wij dat in het Nederlands? 'Middag' 🤔.

Wij hebben ook het woord 'namiddag', maar dat klinkt wat ouderwets. En het betekent tegenwoordig meestal 'het einde van de middag'. Als ik zeg: "Ik kom in de namiddag", dan verwacht je me rond vieren. Want rond twee uur is 'in de voormiddag'. Op deze manier is de betekenis van 'middag' als 'het midden van de dag' helemaal verdwenen.

Met 'noon', of het ouderwetse woord 'noen', is trouwens iets interessant aan de hand. Het komt van het Latijnse 'nona hora', het negende uur, gerekend vanaf zonsopgang, ongeveer 3 uur in de middag. Het was het tijdstip waarop kloosterlingen moesten bidden. In de loop van de tijden is dat tijdstip verschoven, maar de aanduiding 'noon' bleef.

Intussen is dus het woord middag in het Nederlands ook zijn eigen leven gaan leiden. Wat soms tot verwarrende zinnen kan leiden bij talen die nauw verwant zijn, zoals het Duits.

"Ik kom 's middags naar je toe" moet je in Duitsland niet vertalen als "Ich komme mittags zu dir". Dan zitten ze tevergeefs om 12 uur op je te wachten. "Mittags" = "tussen de middag". "Ich komme am Nachmittag zu dir" is de juiste vertaling.

"Tussen de middag"... ook al zo'n rare uitdrukking als je erover nadenkt. Rare jongens, die Nederlanders, zou Obelix verzuchten.

Rare jongens, die Romeinen